Villa Grüter
Renovatie van een monumentale villa, Borken
Een laatclassicistische fabrikantenvilla aan de Heidener Straße, in tweeënhalf jaar grondig gerenoveerd en volgens de eisen van de monumentenzorg gerestaureerd.
Een monument met een geschiedenis
Villa Grüter aan de Heidener Straße staat ingeschreven als gemeentelijk monument van Borken. De villa werd tegen het einde van de 19e eeuw gebouwd (het precieze bouwjaar is niet overgeleverd, vermoedelijk rond 1880) voor een vooraanstaande figuur uit het plaatselijke bedrijfsleven, die hier een textielfabriek opbouwde. De villa staat daarmee voor een stuk textielgeschiedenis van Borken en voor de stadsuitbreiding ten oosten van de oude binnenstad, waar aan de vroegere Gemener Chaussee een wijk met vrijstaande villa’s ontstond.
Het stenen pand met twee bouwlagen en een flauw hellend schilddak is in zijn geheel beschermd: de laatclassicistische gevel van geelbruine gevelsteen met gepleisterde geledingen, het in 1925 toegevoegde bordes met hekwerk, de siertegels en het vloermozaïek in de gang, de rijk gedetailleerde plafondrozetten en de oorspronkelijke houten trap met zijn fraai bewerkte trappaal.
Het gebouw nemen zoals het is
Bij een monument zijn bouwkundige ingrepen maar binnen nauwe grenzen mogelijk, en juist daarin lag de opgave. In nauw overleg met de gemeentelijke monumentendienst van Borken en het Landschaftsverband Westfalen-Lippe (LWL), de regionale monumentenorganisatie van Westfalen, hebben we de villa in tweeënhalf jaar grondig gerenoveerd en gerestaureerd. Het doel was een woonhuis voor drie generaties.
De foto’s van vóór de renovatie laten zien hoeveel werk er in de wanden, plafonds en vloeren zat. Wat het karakter van het huis bepaalt, is behouden en hersteld. Nieuw toegevoegd is wat modern wonen nodig heeft: terughoudend en zo dat het duidelijk van het origineel te onderscheiden is.
Een huis dat zijn bewoners vormt
Een monument vertelt verhalen: over de tijd waarin het ontstond, over vroegere bewoners en over gebeurtenissen in de omgeving. Sommige geheimen geeft het pas gaandeweg prijs. Met de monumentstatus draait de verhouding een stukje om: het gebouw is niet alleen bezit, het schept ook verplichtingen. Zonder liefde en passie voor oude huizen slaagt zo’n renovatie niet.
